Badanie GDx – perymetria komputerowa

1. GDx VCC

Badanie GDx służy ocenie grubości włókien nerwowych siatkówki. Pozwala na określenie stopnia ścieńczenia bądź zaniku włókien nerwu wzrokowego. Jest szczególnie przydatne w profilaktyce, diagnostyce oraz bieżącym monitorowaniu skuteczności leczenia/stopnia zaawansowania schorzeń uszkadzających nerw wzrokowy. Do schorzeń tych zaliczamy m.in.:

• jaskrę,
• guzy oczodołu/mózgu przebiegające z uciskiem nerwu wzrokowego bądź uszkodzeniem drogi wzrokowej,
• zmiany niedokrwienne siatkówki (zakrzep/zator naczyń), zmiany niedokrwienne mózgu (poudarowe),
• zmiany niedokrwienne nerwu wzrokowego (przednia/tylna niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego),
• zmiany pozapalne z zanikiem nerwu wzrokowego,
• zmiany pourazowe z następczym uszkodzeniem/zanikiem nerwu wzrokowego,
• choroba Alzheimera,
• ·stwardnienie rozsiane.

Główne przyczyny zmniejszenia grubości/zaniku włókien nerwowych siatkówki:

• jaskra (neuropatia jaskrowa),
• zmiany degeneracyjne siatkówki/nerwu wzrokowego (np. krótkowzroczność wysoka),
• choroby niedokrwienne nerwu wzrokowego (neuropatia niedokrwienna),
• choroby zapalne nerwu wzrokowego (pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego)

Zalety badania:

• umożliwia obrazowanie dna oka bez konieczności rozszerzania źrenic,
• badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne,
• krótki czas trwania,
• powtarzalność.

Jak wygląda badanie?

W trakcie badania aparat emituje wiązkę laserową – bezbolesną i nieszkodliwą dla pacjenta. Następnie dokonuje pomiaru grubości włókien nerwowych. Uzyskany w ten sposób obraz trafia do komputera, który przeprowadza analizy stopnia ewentualnego ubytku włókien nerwowych.

Pacjent powinien zachować pozycję nieruchomą, dosuwając czoło i brodę do statywu aparatu. Wzrok należy skierować na znacznik, wskazany przez lekarza. Przebieg kolejnych czynności jest zależny od woli lekarza – należy bezwzględnie stosować się do jego poleceń.

O powodzeniu i dokładności badania decyduje przezierność ośrodków optycznych, takich jak rogówka czy soczewka. W przypadku zaćmy (np. podtorebkowej tylnej) oraz wybranych zmian degeneracyjnych i przymgleń w rogowce (np. blizny pourazowe/pozapalne) badanie może się nie udać. 

Co jaki czas należy powtarzać badanie?

Pacjenci znajdujący się w grupie wysokiego ryzyka zachorowań na jaskrę powinni wykonywać badanie GDx regularnie, co 6-8 miesięcy. W innych przypadkach, o częstości badania decyduje lekarz prowadzący.

2. Perymetria komputerowa – badanie pola widzenia


Co to jest badanie pola widzenia?

Badanie pola widzenia (nazywane również badaniem perymetrycznym) polega na ocenie przestrzeni, którą pacjent obejmuje wzrokiem w danej chwili. Jest przydatne przede wszystkim w profilaktyce, diagnostyce oraz monitorowaniu efektywności leczenia i stopnia rozwoju schorzenia uszkadzającego siatkówkę lub nerw wzrokowy.

Kiedy wykonuje się badanie?

Badania wykonuje się w przypadku wystąpienia następujących schorzeń i dolegliwości:

• schorzenia okulistyczne z ograniczeniem pola widzenia, m.in.:
  • jaskra,
  • zmiany zwyrodnieniowe siatkówki wrodzone/nabyte,
  • zmiany zwyrodnieniowe/zapalne/niedokrwienne w zakresie nerwu wzrokowego,
  • schorzenia neurologiczne/neurochirurgiczne o podłożu zapalnym (np. zapalenie nerwu wzrokowego)/niedokrwiennym (poudarowe)/zanikowym (demielinizacja)/rozrostowym (np. guzy), przejawiające się uszkodzeniem:
    • nerwu wzrokowego,
    • drogi wzrokowej,
    • ośrodków wzrokowych mózgu.
• schorzenia endokrynologiczne przejawiające się zaburzeniami pola widzenia, np. guzy/patologiczny rozrost przysadki mózgowej,
• stany po urazach głowy skutkujące zaburzeniem pola widzenia (możliwość lokalizacji uszkodzenia w zakresie przebiegu drogi wzrokowej w obrębie mózgu).

Jak wygląda badanie?

Podczas badania pacjent zajmuje pozycję siedzącą przy aparacie zwanym polomierzem. Badane oko jest kierowane na znacznik, umiejscowiony w centrum kopuły perymetru. Naciśnięcie ręcznego przycisku sygnalizuje moment pojawienia się w polu widzenia przemieszczającego się, świetlnego punktu. Każde oko jest badane oddzielnie.

Badanie wymaga dużego stopnia dokładności, a także uwagi i współpracy ze strony pacjenta. Osoba badana powinna dosunąć czoło oraz brodę do statywu z aparatem, tak aby zająć nieruchomą pozycję i patrzeć badanym okiem na wskazany znacznik (drugie oko pozostaje wówczas zasłonięte).

Główne zalety badania

Badanie perymetrii komputerowej umożliwia obrazowanie w formie graficznej działania drogi wzrokowej oraz lokalizację miejsca/zakresu uszkodzenia. Jest w pełni bezbolesne i nieinwazyjne.

Badanie powinno być interpretowane w zestawieniu z pozostałymi wynikami badań – m.in. oceną parametrów stanu klinicznego, takimi jak ostrość widzenia czy wygląd tarczy nerwu wzrokowego.

Każdy ubytek wykazany w badaniu powinien zostać potwierdzony przez kolejne badanie. Tylko wówczas może być traktowany jako podstawa do rozpoznania choroby.

Przygotowanie do badania pola widzenia:

Badanie pola widzenia nie wymaga nadmiernego przygotowania. Podstawę stanowi współpraca pacjenta z lekarzem. Dobrze, by pacjent zgłaszał się na badanie wypoczęty i spokojny. Osoby noszące na co dzień okulary do czytania, powinny wziąć je ze sobą.